Dublaj ve Seslendirme Terimleri

Terim sözlüğü

Ağız uyumu

Repliğin, karakterin ağzının açık kaldığı süreye oturması. Dudak hareketlerinin harf harf tutması değil, konuşma süresinin ve duraklamaların örtüşmesi kastedilir.

Lip-sync

Ağız uyumunun İngilizce karşılığı. Batı animasyonunda animasyon sesin üzerine yapıldığı için harf düzeyinde, animede süre düzeyinde çalışılır.

Hece bütçesi

Bir repliğin sığabileceği azami hece sayısı. Tavandır, hedef değildir: altında kalmak sorun çıkarmaz, aşmak ağzı tutmaz.

Replik

Bir karakterin tek seferde söylediği söz. Dublajda çalışma birimi sahnedir ama kayıt birimi repliktir.

Prova

Kayıttan önce repliği farklı vurgu ve tempolarla deneme aşaması. Kayıt sırasında yorum aramak hem zaman hem ses kaybettirir.

Dublaj yönetmeni

Sahnenin tonunu tutan kişi. Tek tek performanslar iyi olsa bile aralarındaki enerji farkı sahneyi dağıtır; bunu duyan kişidir.

Efor sesi

Darbe, zıplama, koşma, acı gibi konuşma dışı sesler. Sesi en çok yoran bölüm olduğu için seansın sonuna bırakılır.

Oda sesi

Kayıt ortamının sessizlikteki doğal uğultusu. Her seansın başında birkaç saniye alınır; gürültü azaltma bu örneğe göre çalışır.

Yakınlık etkisi

Mikrofona yaklaşıldıkça bas frekansların artması. Sıcaklık katar ama mesafe değiştikçe ses seviyesi de dalgalanır.

Pop filtresi

Mikrofonun önüne konan, p ve b gibi patlamalı seslerin hava darbesini kesen perde. Ucuzdur ve kaydı belirgin biçimde temizler.

Clipping

Kayıt seviyesinin tavanı aşması sonucu dalga biçiminin kesilmesi. Geri döndürülemez; tek çare yeniden kayıttır.

Ducking

Diyalog konuşurken müziğin otomatik olarak kısılması. Geri dönüşü ani olursa dinleyici 'pompalama' duyar.

LUFS

Algılanan ses yüksekliği birimi. Bölümler arası tutarlılık için ölçüyle çalışılır; konuşma ağırlıklı içerikte -16 LUFS pratik bir hedeftir.

Gürültü azaltma

Sessizlikteki uğultuyu bastırma işlemi. Aşırı kullanıldığında sesin tınısından da alır ve 'su altı' etkisi yaratır.

Miksaj

Diyalog, müzik ve efektlerin birbirine göre dengelenmesi. Ölçü basittir: diyalog her koşulda duyulmalı.

Master

Miksajı biten işin yayın için son seviyeye ve formata getirilmesi.

Ham kayıt

Hiçbir işlem uygulanmamış kayıt dosyası. Arşivlenir; çünkü yanlış uygulanan bir işlem geri alınamaz.

Altyazı zamanlaması

Metnin ekranda kalma aralığı. Konuşma süresiyle aynı şey değildir; altyazı karakter susarken de durabilir.

Fandub

Hayran dublajı. Resmî bir stüdyoya bağlı olmadan, gönüllü ekiplerce üretilen dublaj.

Simulcast

Bir yapımın Japonya'daki yayınıyla eşzamanlı olarak yurt dışında yayınlanması.

Seiyū

Japoncada seslendirme sanatçısı. Japonya'da başlı başına bir meslek dalıdır.

ADR

Automated Dialogue Replacement. Çekim sırasında alınan diyaloğun stüdyoda yeniden kaydedilmesi; dublajla teknik olarak akrabadır.

Karakter arşivi

Her karakter için referans kayıt, perde ve tempo notu tutulan derleme. Seri boyunca sesin kaymasını önler.

Varyasyon

Aynı repliğin farklı duygu ve şiddette kaydedilmiş sürümleri. Özellikle oyun dublajında zorunludur.

Redaksiyon

Çevirinin, söylenebilirlik ve tutarlılık açısından ikinci bir gözle elden geçirilmesi.

Uyarlama

Birebir çevrilemeyen espri, hitap ve göndermelerin aynı işlevi görecek biçimde yeniden kurulması.

Sahne kesmesi

Görüntüdeki plan değişimi. Yoğunluğu, bir videonun gerçekten sahne mi yoksa sabit görüntü mü olduğunu ayırt etmeye yarar.

Dalga formu

Sesin zamana göre genlik grafiği. Kayıt seviyesi, sessizlik ve patlamalar buradan gözle görülür.